Kaya Delici Makina İlk Kez Nerede Kullanıldı?

Birbiri ardına büyük tünellerin hizmete açıldı. Birçok tünelin de imalatına devam ediliyor. Kuşkusuz tünel imalatının en önemli ekipmanı Jumbo olarak bilinen, kaya delicilerdir. Bugün yaygın şekilde kullanılan bu makina nasıl üretildi? İlk olarak nerede kullanıldı?

Jumbo (kaya delici) Kuzey Amerika menşeili bir makina. Bilinen anlamda ilk olarak, 1849’da Jonathan J. Couch tarafından, vurmalı kaya matkabı olarak patentleniyor. O dönemde, matkap çeliği bir pistondan geçiriliyor. Bir valf gibi buharla fırlatılan çelik, motor valfi tahrik basıncını serbest bıraktığında geri tepme üzerindeki kavrama kutusunda tutuluyor ve her vuruştan sonra tekrar dönüyor. Ticari olarak başarılı bir örnek olmayan bu model, farklı birkaç varyasyonlarda deneniyor ama başarıya ulaşamıyor. Ancak bu ekipman, 8 Mart 1851 yılında inşasına başlanan ve 4.75 mil uzunluğa sahip demiryolu tünelinin inşasında kullanılıyor. İlk yüksek üretimli mekanik kaya delici olarak kabul edilen bu ekipman, birçok girişimci ve mucit için ilham kaynağı oluyor.

Kaya Delici için devam eden yıllardan denemeler Avrupa kıtası kaynaklı olarak dikkat çekiyor. 1857 yılında ilk hava basınçlı sondaj makinası için GH Wood, JD Hope ve LP Jenks’e patent veriliyor. Will Harsen, 1861 yılında taşınabilir bir ünite üzerine monte edilmiÅŸ ve 270 kg ağırlığa sahip kaya delici tasarlıyor.

Buharlı motor üreticisi Charles R. Burleigh, SF Gates ve W. Brooks 1866’da, Couch ve Harsen’in fikirlerini geliştirerek, pnömatik ve dakika 3.3 x 1.75 çapında delik açabilen bir makina üretmeyi başarıyor. Her biri 90 kg civarında ağırlığa sahip matkaplarla çalışan bu makina, modern jumbonun ilk versiyonu olarak da kabul ediliyor.