Ekskavatörlerde GPS Kontrolü

İş makinaları sektöründe ekskavatörler için de kullanılmaya başlanan GPS teknolojisi, devrim niteliğinde yenilikleri beraberinde getiriyor. Zorlu yüzeylerde dahi operatöre kolaylıklar sunan sistem, güvenlik açısından da oldukça faydalı.

GPS’ler inşaat sektöründe ilk kez sahneye çıktıklarında dozerler ve motorlu greyderler, hafriyat teknolojisini kullanmak üzere seçilen makinalardı. Kesin uydu verileri ve 3 boyutlu yer planlarına rağmen operatörler, hedefledikleri ve tam güvenle çalıştıkları yerlerde bile bıçakları birkaç cm sektirebiliyordu. Geçen birkaç yıl içerisinde bazı üreticiler, ekskavatörlerini GPS/GNSS teknolojisi ile de donatmaya başladılar. Ve müteahhitler artık geniş güvenlik yararlarına ek olarak ekskavatör makina kontrolü için kullanılabilecek geniş bir yelpazeye sahip.

Nasıl çalışıyor?

Dozer ve motorlu greyderlerdeki GPS/GNSS’ler, bıçaklara yerleştirilen alıcı antenlerle, bıçağın kesici ucunun yerini ölçebiliyor. Ancak bazı yeni dozer sisteminde anten direkleri ortadan kaldırıldı ve makinanın gövdesine monte edilen küçük atalet ölçüm üniteleri kullanılıyor.

Ekskavatörlerle, alıcı antenler makinanın arkasına, yanına ya da denge ağırlığına monte ediliyor. Kovanın kesici ucunun tam konumu; kova ve anten arasındaki mesafenin kalibre edilmesi ve çubuk, bom, kova silindirdeki üçlü sensör tarafından belirleniyor. Dozer ve greyder uygulamalarında olduğu gibi ekskavatör GPS/GNSS sistemleri, şantiyede kurulu bir üs istasyonundan kendini doğrulanmış RTK (Gerçek zamanlı kinetik) konum verisini elde ediyor. Aynı şekilde ekskavatörün ekranında bölgenin 3 boyutlu yüzey haritası görülebiliyor. Bu sayede ekranda görülen hatlar kesiliyor ya da otomatik modda GPS/GNSS konum verileri rehberliğinde tasarıya göre istenen kazının yapılması sağlanıyor. Ayrıca eğer dozer ya da ekskavatörlerinizde çalışan GPS/GNSS sistemine sahipseniz, aynı üs üstasyonu ve radyo vericisini de ekskavatörünüze rehberlik etmede kullanabilirsiniz. Bu RTK sinyali geniş bir alana yayılıyor ve şantiyedeki birçok makinada göre eş zamanlı olarak kullanabiliyor.

GPS, birçok kolaylık sağlıyor

Aşırı kazmayı önlüyor: Kazının dibine gelindiğinde kova duruyor, bu sayede toprak altındaki zeminin kazılması ve toprak sıkışmasının önüne geçiliyor. Bunun yanında taze materyallerle alçak noktaların doldurulmasına gerek kalmayacak ve çukurlara ya da kazılan tabanlara sıkıştırma ekipmanlarının konmasının önündeki gereklilik kaldırılıyor. Bir kez kazılıyor ve devam ediliyor.

Güvenlik: 1 ya da 2 cm’lik GPS/GNSS verileri tarafından kontrol edilen kazı kesinliliğiyle, derinliği ölçmek için yer altına çubukçu indirilmesine gerek kalmıyor. Bunun yanı sıra çalışmanın kesinliğini ayarlamak için yer üzerindeki araştırmacılara olan ihtiyaç da ortadan kaldırılıyor. Yer altına inen insanların riskleri de azalıyor ve diğer görevler için 2 kişi sağlanmış oluyor. Özellikle derin yerlerde bu büyük bir avantaj. Aksi takdirde gerçek derinliğin daha fazlasının kazıldığı yerlerde destekleme kutularına ya da derin yerlerden kesinti yapmaya ihtiyaç duyulabilirdi.

Zorlu yüzeyleri tek başına işletebiliyor: GPS/GNSS kılavuzluğunda, makina olarak ekskavatörün rolü olan diğer makinalar gelmeden önce kazı ve temizlik çalışmaları yapma görevleri de ortadan kalkıyor. Düz dipli menfezler ve meyilli araziler, rampa ve tümsekler ile istinad havuzları; temizleme makinalarına ya da bitirmeye ihtiyaç duyulmaksızınve alttaki zemine dokunulmadan doğru bir şekilde kazılabiliyor.

Boru hattı için kesin eğim: Yerçekimi kaynaklı su ve kanalizasyon sistemleri, uzun

mesafelerin üzerindeki eğimli yokuşlarda kesin doğruluğa gerek duyuyor. GPS/GNSS kılavuzluğuyla bir ekskavatör, çukur içerisinde yüksek veya alçak uzunluk tereddütü yaşamadan ve düzenli incelemeler olmaksızın kilometrelerce boru hattı için 3 veya 5 derece eğimle kazı yapabilir.